เวลาที่ควรจัดทำแผนธุรกิจ

เวลาที่ควรจัดทำแผนธุรกิจ

ในการที่ผู้ประกอบการ SMEs ส่วนใหญ่จะต้องมีการจัดทำแผนธุรกิจ ส่วนใหญ่แล้วมักจะมาจากภาวะบังคับหรือภาวะจำเป็นที่จะต้องมีการ จัดทำแผนธุรกิจ ขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อต้องการขอวงเงินสินเชื่อจากทางธนาคารหรือสถาบันการเงิน

ซึ่งแผนธุรกิจถือเป็นเอกสารสำคัญประกอบการพิจารณา หรือในกรณีที่ผู้ประกอบการนั้นเข้าศึกษาหรืออบรมในโครงการต่างๆ เช่น โครงการเสริมสร้างผู้ประกอบการใหม่ (New Entrepreneur Creation – NEC) หรือโครงการบ่มเพาะวิสาหกิจ (Business Incubation) ที่เมื่อเสร็จสิ้นการอบรมผู้ประกอบการที่เข้ารับการอบรมจะต้องมีการจัดทำแผนธุรกิจ และทำการนำเสนอต่อหน้าคณะกรรมการหรือผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อประเมินว่าผู้ประกอบการที่เข้ารับการอบรมรายดังกล่าว มีความรู้ในการวางแผนธุรกิจอย่างมีประสิทธิภาพจากความรู้ที่ได้รับการอบรมมาหรือไม่ แต่แท้จริงแล้วการจัดทำแผนธุรกิจ ถือว่าเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นต่อผู้ประกอบการหรือต่อธุรกิจเอง ซึ่งมิได้ขึ้นอยู่กับช่วงเวลาจำเป็นหรือภาวะที่ถูกบังคับให้จัดทำแต่อย่างใด โดยช่วงเวลาที่ผู้ประกอบการสมควรมีการจัดทำแผนธุรกิจนั้น มักเป็นไปตามสภาพการณ์หรือภาวะต่างๆที่เป็นอยู่ของธุรกิจ เพราะการจัดทำแผนธุรกิจจากการวางแผนธุรกิจอย่างถูกต้อง รัดกุม และมีประสิทธิภาพ จะเป็นกลไกในการสร้างความสามารถและประสิทธิผลในการดำเนินธุรกิจให้เกิดขึ้น โดยช่วงเวลาที่ควรมีการจัดทำแผนธุรกิจและข้อพิจารณาจากการจัดทำ รวมถึงความสำคัญที่ควรมีการจัดทำแผนธุรกิจในช่วงเวลาดังกล่าวประกอบด้วย

  • ยังไม่เคยมีการจัดทำแผนธุรกิจ

สำหรับผู้ประกอบการหรือธุรกิจที่ยังไม่เคยมีการจัดทำแผนธุรกิจ การจัดทำแผนธุรกิจถือเป็นเรื่องสำคัญและเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ต่อธุรกิจ เนื่องจากถ้าธุรกิจหรือตัวผู้ประกอบการได้มีการวางแผนอย่างรอบคอบรัดกุม และมีประสิทธิภาพ การจัดทำแผนธุรกิจจะช่วยให้ธุรกิจสามารถใช้เป็นแนวทางในการบริหารจัดการ วิเคราะห์ ติดตาม ทบทวน และประเมินผลการดำเนินของธุรกิจ และสามารถคาดการณ์สิ่งที่จะเกิดขึ้นกับธุรกิจในอนาคต เพื่อให้ธุรกิจสามารถรับมือต่อการเปลี่ยนแปลง หรือความเสี่ยงต่างๆที่อาจเกิดขึ้นกับธุรกิจได้เป็นอย่างดี แต่น่าเสียดายเป็นอย่างยิ่งที่มีผู้ประกอบการหรือธุรกิจของไทยจำนวนน้อยราย ที่คิดจะมีการจัดทำแผนธุรกิจถ้าธุรกิจของตนเองยังไม่เคยมีการจัดทำแผนธุรกิจมาก่อน ซึ่งในบางกรณีเกิดจากการที่ผู้ประกอบการสามารถดำเนินธุรกิจให้เติบโตมีผลกำไรได้ด้วยตนเอง โดยไม่เคยต้องมีการจดทำแผนธุรกิจในการบริหารจัดการมาก่อน ทำให้ไม่ตระหนักถึงความสำคัญถึงความจำเป็นของการต้องมีการจัดทำแผน ซึ่งมักเกิดขึ้นกับธุรกิจขนาดเล็กที่ตัวผู้ประกอบการเป็นผู้วางแผน บริหารหรือตัดสินใจด้วยตนเอง และมีจำนวนบุคลากรไม่มากนัก แต่เมื่อธุรกิจเริ่มขยายตัว ตัวผู้ประกอบการก็มักจะไม่สามารถหาแนวทางที่มีประสิทธิภาพ ในการบริหารองค์กรที่มีขนาดใหญ่ขึ้น หรือแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นได้
หรือไม่สามารถดูแลได้อย่างทั่วถึง ซึ่งมีที่มาจากการที่ไม่เคยได้มีการวางแผนธุรกิจอย่างถูกต้อง และเป็นระบบมาก่อน แต่โดยส่วนใหญ่แล้วก็จะมีการจัดทำแผนต่อเมื่อธุรกิจของตนเองประสบปัญหา หรือมีภาวะจำเป็นจนต้องขอรับการสนับสนุนทางการเงินจากทางธนาคารหรือสถาบันการเงิน เนื่องจากเป็นข้อบังคับที่ต้องมีแผนธุรกิจประกอบการขอวงเงินสินเชื่อ ซึ่งผู้ประกอบการหรือธุรกิจในลักษณะเหล่านี้ก็มักจะประสบปัญหาในการจัดทำ เนื่องจากตนเองหรือธุรกิจไม่เคยได้มีการวางแผนที่ดี หรือวางแผนอย่างถูกต้องมาก่อน รวมถึงการขาดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการวางแผนธุรกิจหรือจัดทำแผนธุรกิจ ทำให้เมื่อต้องเร่งรีบในการจัดทำแผนธุรกิจในภาวะจำเป็น แผนธุรกิจที่จัดทำขึ้นมีข้อบกพร่อง และไม่สามารถบอกได้ถึงความสามารถในการวางแผนของธุรกิจหรือตัวผู้ประกอบการ จนอาจเป็นสาเหตุให้พลาดโอกาสในการเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่ต้องการได้ หรือในอีกกรณีที่เมื่อต้องเข้ารับการอบรมในโครงการต่างๆ ที่ต้องมีการจัดทำแผนและนำเสนอแผนธุรกิจเพื่อให้ผ่านหลักสูตร ผู้ประกอบการบางส่วนจึงมักมีการจัดทำแผนธุรกิจแบบขอไปที หรือเพียงกรอกหัวข้อให้ครบตามโครงสร้างของแผนธุรกิจ เพียงเพื่อให้จบหลักสูตรตามที่ทางโครงการกำหนด โดยมิได้นำความรู้จากการอบรมมาใช้ประโยชน์ในการวางแผนธุรกิจของตนเองเลย ซึ่งถือเป็นเรื่องที่น่าเสียดายเป็นอย่างยิ่ง ดังนั้นสำหรับธุรกิจที่ยังไม่เคยมีการจัดทำแผนธุรกิจมาก่อน การจัดทำแผนธุรกิจที่ถูกต้องถือเป็นก้าวแรกในการบริหารธุรกิจให้เติบโต ก้าวหน้าและเข้มแข็งอย่างยั่งยืนในอนาคต

  • ต้องการกู้เงิน

ถือเป็นช่วงเวลาบังคับที่ผู้ประกอบการต้องมีการจัดทำแผนธุรกิจ และแผนธุรกิจส่วนใหญ่หรืออาจเรียกได้ว่าเกือบทั้งหมดที่ถูกจัดทำขึ้น ล้วนแล้วแต่มาจากวัตถุประสงค์เพื่อใช้ประกอบการขอวงเงินสินเชื่อแทบทั้งสิ้น โดยสิ่งที่ผู้ประกอบการหรือธุรกิจต้องการหรือคาดหวังจากแผนธุรกิจที่จัดทำขึ้นก็คือ แผนธุรกิจดังกล่าวจะเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้สามารถขอวงเงินสินเชื่อได้ตามที่ตนเองต้องการ นอกเหนือจากความคาดหวังจากทางธนาคารหรือสถาบันการเงิน ที่ใช้แผนธุรกิจในการประเมินความสามารถในการบริหารจัดการของธุรกิจหรือผู้ประกอบการ เพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการอนุมัติสินเชื่อให้ธุรกิจดังกล่าว นอกเหนือจากหลักประกันที่ถือเป็นเครื่องมือหลักในการลดความเสี่ยงจากการสูญเสียของการผิดนัดชำระหนี้ แต่ในข้อเท็จจริงแล้วการจัดทำแผนธุรกิจในช่วงเวลาดังกล่าวสำหรับผู้ประกอบการ นอกจากใช้เป็นเอกสารประกอบการขอสินเชื่อแล้ว สิ่งที่ผู้ประกอบการหรือธุรกิจต้องให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่งในการจัดทำแผน ก็คือการวางแผนในการใช้เงินกู้ที่ได้รับมาให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดกับธุรกิจ ซึ่งบ่อยครั้งมักพบว่าผู้ประกอบการส่วนใหญ่ไม่มีการวางแผนเกี่ยวกับจำนวนเงินทุนที่ต้องการใช้อย่างถูกต้อง แม้ว่าตัวผู้ประกอบการหรือธุรกิจจะมีหลักประกัน ที่มีมูลค่าเพียงพอในการค้ำประกันวงเงินสินเชื่อดังกล่าวก็ตาม ทำให้ในบางกรณีวงเงินสินเชื่อที่ขอก็มีจำนวนน้อยเกินไป หรืออาจมีต้นทุนค่าใช้จ่ายบางส่วนที่ผู้ประกอบการละเลย หรือมิได้คาดคะเนไว้ก่อนหน้า ทำให้วงเงินสินเชื่อที่ได้รับไม่เพียงพอในการดำเนินธุรกิจ หรือเมื่อดำเนินธุรกิจไปช่วงเวลาหนึ่งเงินกู้ที่ได้รับกลับถูกใช้หมดไปเสียก่อน ซึ่งจะเกิดปัญหาสำหรับผู้ประกอบการเป็นอย่างยิ่ง หรืออีกกรณีหนึ่งคือขอวงเงินสินเชื่อมากเกินกว่าความจำเป็น ทำให้มีเงินสดเหลืออยู่ในมือเกินกว่าที่ธุรกิจจำเป็นต้องใช้ เนื่องจากผู้ประกอบการคิดว่าถ้ามีเงินสดคงเหลืออยู่ จะเป็นการสร้างความปลอดภัย และความมั่นใจให้เกิดขึ้นในการดำเนินธุรกิจในอนาคต โดยตนเองยอมเสียดอกเบี้ยในของเงินกู้ส่วนเกินดังกล่าว แต่สิ่งที่มักพบได้อยู่เสมอก็คือเมื่อผู้ประกอบการมีเงินสดส่วนเกินที่มาจากเงินกู้ดังกล่าวนั้น มักจะนำเงินดังกล่าวไปใช้จ่ายในส่วนที่ไม่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการซื้อรถยนต์ใหม่ การซื้ออสังหาริมทรัพย์ การซื้อหลักทรัพย์ ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการหรือผู้บริการ การเก็งกำไรต่างๆ หรืออาจกล่าวได้ว่าเป็นการใช้เงินผิดประเภท หรือผิดวัตถุประสงค์จากการกู้เงินเพื่อทำธุรกิจนั่นเอง ซึ่งมักมีข้ออ้างว่าเป็นการ “ลงทุน” ที่ให้ผลตอบแทน ดีกว่าที่จะทิ้งเงินสดไว้ในธนาคารเฉยๆเพื่อรอรับดอกเบี้ย โดยมักพบว่ามีผู้ประกอบการเพียงจำนวนน้อยราย ที่จะประสบความสำเร็จจากวิธีดังกล่าว และเมื่อมีความจำเป็นต้องการใช้เงินทุนในการทำธุรกิจจริงๆ ก็มักจะไม่สามารถนำเงินจากการ “ลงทุน” ของธุรกิจมาใช้ได้ ซึ่งก็จะเกิดปัญหาเช่นเดียวกัน โดยสิ่งที่พึงระลึกอยู่เสมอคือเงินที่ได้รับมานั้นมาจากการกู้ยืม คือการมีเจ้าหนี้ซึ่งเป็นธนาคารหรือสถาบันการเงินเกิดขึ้นในธุรกิจ ซึ่งแตกต่างจากเจ้าหนี้การค้าของธุรกิจ ที่อาจเจรจาผลัดผ่อนหรือประวิงเวลาการชำระหนี้ทางการค้าได้ถ้าธุรกิจของตนกำลังประสบปัญหา ดังนั้นไม่ว่าธุรกิจจะประสบความสำเร็จหรือล้มเหลว จะมีกำไรหรือขาดทุน ธุรกิจมีหน้าที่ที่จะต้องชำระหนี้คืน ให้กับธนาคารหรือสถาบันการเงินที่ให้เงินกู้ยืมมาตามกำหนด ดังนั้นการจัดทำแผนธุรกิจเมื่อต้องการขอกู้เงินหรือขอวงเงินสินเชื่อ จึงต้องให้ความสำคัญในการใช้เงินกู้ที่ได้รับมาให้มีประสิทธิภาพสูงสุด ต้องสามารถสร้างผลกำไร และธุรกิจต้องมีเงินสดเพียงพอ ที่จะสามารถชำระเงินกู้คืนได้สม่ำเสมอตามกำหนดหรือตามข้อสัญญาเงินกู้ เนื่องจากการผิดนัดชำระหนี้กับทางธนาคารหรือสถาบันการเงิน จนกลายเป็น NPL ถือเป็นสิ่งที่ส่งผลร้ายอย่างยิ่งสำหรับการดำเนินธุรกิจ เพราะจะทำให้ธุรกิจไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนอื่นๆอีกได้เลยในอนาคต

  • ต้องการเริ่มต้นธุรกิจ

ในช่วงเวลาที่ผู้ประกอบการต้องการเริ่มต้นธุรกิจ การจัดทำแผนธุรกิจถือได้ว่าเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับธุรกิจ ไม่ว่าจะเป็นการจัดทำในลักษณะของการศึกษาความเป็นได้ของโครงการ (Project feasibility study) หรือจะเป็นการจัดทำแผนธุรกิจเต็มรูปแบบก็ตาม ซึ่งนอกเหนือจากการใช้แผนธุรกิจ เพื่อเป็นแนวทางในการบริหารจัดการธุรกิจให้มีประสิทธิภาพต่อไปในอนาคตแล้ว การจัดทำแผนธุรกิจจะเป็นส่วนช่วยในการกำหนดโครงสร้างของการลงทุน และการวางแผนการเงินของธุรกิจอย่างถูกต้องและเหมาะสมอีกด้วย โดยประเด็นสำคัญในการจัดทำแผนเพื่อการเริ่มต้นธุรกิจนี้ สิ่งที่ผู้ประกอบการต้องให้ความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง คือเรื่องของการลงทุนเริ่มต้น (Initial investment) ซึ่งส่วนใหญ่แล้วธุรกิจจะมีการลงทุนเริ่มต้นใน 3 ส่วน กล่าวคือ ส่วนแรกจะเป็นการลงทุนในส่วนของสินทรัพย์ ซึ่งได้แก่ ที่ดิน อาคาร สิ่งปลูกสร้าง การตกแต่งปรับปรุงต่างๆ เครื่องจักร อุปกรณ์ เครื่องมือเครื่องใช้ ยานพาหนะ เป็นต้น ส่วนที่สองจะเป็นเรื่องของค่าใช้จ่ายก่อนดำเนินการ เช่น ค่าใช้จ่ายในการจัดตั้งกิจการ ค่าที่ปรึกษา ค่าธรรมเนียมราชการต่างๆ หรือค่าใช้จ่ายอื่นใดที่เกิดขึ้นก่อนที่ธุรกิจจะเริ่มดำเนินการ และส่วนสุดท้ายจะเป็นเรื่องของค่าใช้จ่ายด้านเงินทุนหมุนเวียน รวมถึงค่าใช้จ่ายต่างๆของธุรกิจเมื่อเริ่มดำเนินการไปแล้ว เช่น ค่าวัตถุดิบ ค่าสินค้าซื้อมาเพื่อการผลิตหรือบริการ ค่าเช่า ค่าสาธารณูปโภค ค่าโฆษณาประชาสัมพันธ์ต่างๆ ค่าใช้จ่ายด้านค่าแรงหรือเงินเดือนพนักงาน เป็นต้น ดังนั้นการจัดทำแผนธุรกิจสำหรับการเริ่มต้นธุรกิจ จึงต้องประมาณการในต้นทุนหรือค่าใช้จ่ายเริ่มต้นเหล่านี้ให้ถูกต้อง หรือมีความใกล้เคียงกับความเป็นจริงหรือสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตให้มากที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของความเข้าใจเกี่ยวกับกระแสเงินสดที่เกิดขึ้นในธุรกิจ ซึ่งในช่วงเริ่มต้นของธุรกิจนั้นจะมีรายการค่าใช้จ่ายต่างๆเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก ในขณะที่รายรับหรือรายได้ของธุรกิจจะมีจำนวนน้อย เนื่องจากลูกค้ายังไม่รู้จักสินค้าหรือบริการของธุรกิจ หรือมาจากระยะเวลาสำหรับเครดิตการค้าในการขายสินค้า ในขณะที่ธุรกิจจำเป็นต้องจ่ายเงินสดในการซื้อวัตถุดิบ สินค้า เนื่องจากเป็นธุรกิจใหม่ยังไม่มีเครดิตหรือความน่าเชื่อถือเพียงพอสำหรับคู่ค้า ค่าแรงหรือเงินเดือนที่ต้องจ่ายให้พนักงานทุกเดือนตั้งแต่เริ่มดำเนินการ ซึ่งส่วนใหญ่แล้วผู้ประกอบการมักจะไม่ได้มีการวางแผนในเรื่องดังกล่าว ทำให้เงินทุนที่มีส่วนใหญ่หรือเกือบทั้งหมด จะถูกใช้ในการลงทุนในส่วนสินทรัพย์ของกิจการ โดยไม่เหลือในส่วนของค่าใช้จ่ายหรือเงินทุนหมุนเวียนของกิจการเมื่อดำเนินกิจการเลย ทำให้เมื่อธุรกิจดำเนินการไปช่วงเวลาหนึ่งมักประสบปัญหาขาดแคลนเงินสดในการทำธุรกิจอยู่เสมอ หรือมีเงินสดจ่ายมากกว่าเงินสดรับ ทำให้ต้องขอวงเงินสินเชื่อจากทางธนาคารหรือสถาบันการเงิน เนื่องจากการขาดการวางแผนการเงินของธุรกิจที่ดีนั่นเอง ซึ่งเป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไปสำหรับการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการ SMEs ในปัจจุบัน

  • ต้องการหาผู้ร่วมลงทุน

ในการทำธุรกิจสำหรับผู้ประกอบการที่มีเงินทุนไม่เพียงพอที่จะดำเนินธุรกิจด้วยเงินทุนของตนเองทั้งหมด หรือต้องการขยายกิจการ โดยอาจไม่ต้องการขอวงเงินสินเชื่อจากทางธนาคารหรือสถาบันการเงิน เนื่องจากไม่ต้องการมีภาระหนี้ หรือมีข้อจำกัดของธุรกิจที่ไม่สามารถขอวงเงินสินเชื่อตามปกติได้ หรือข้อจำกัดจากการขาดหลักประกันที่ถือเป็นข้อกำหนดสำคัญ สำหรับการขอวงเงินสินเชื่อในระบบธนาคารหรือสถาบันการเงินของไทย ทำให้การระดมทุนจากแหล่งเงินทุนภายนอกจึงถือเป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับผู้ประกอบการ ไม่ว่าจะเป็นจากบุคคลธรรมดา เช่น ญาติ พี่น้อง เพื่อนฝูง หรือนักลงทุนเอกชน รวมถึงจากนิติบุคคลหรือจากกองทุนร่วมลงทุน (Venture capital) ซึ่งอาจเข้ามาในรูปแบบของผู้ถือหุ้นโดยตรง หรือเข้ามาเป็นกรรมการบริหารและผู้ถือหุ้น หรือแม้แต่อยู่ในลักษณะของเจ้าหนี้ก็ตาม การจัดทำแผนธุรกิจจะใช้เป็นเครื่องมือหนึ่ง ในการแสดงถึงประสิทธิภาพในการบริหารจัดการธุรกิจ และแสดงให้เห็นถึงผลตอบแทนของธุรกิจ ผู้ลงทุนจะได้รับ จากการเข้าหุ้นหรือร่วมลงทุนในธุรกิจ รวมถึงสามารถใช้เป็นข้อตกลงระหว่างคู่สัญญาหรือผู้เกี่ยวข้อง ทั้งภายในหรือภายนอกองค์กร ไม่ว่าจะเป็นระหว่างธุรกิจกับผู้ถือหุ้น ระหว่างธุรกิจกับผู้ลงทุน ระหว่างธุรกิจกับเจ้าหนี้ ระหว่างธุรกิจกับคู่ค้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าผู้ลงทุนซึ่งอาจเป็นผู้ถือหุ้นนั้น ไม่ได้มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการธุรกิจโดยตรงหรือเป็นบุคคลภายนอก เนื่องจากแผนธุรกิจจะระบุเกี่ยวกับกลยุทธ์ต่างๆในการดำเนินการของธุรกิจ ขั้นตอน ระยะเวลาการดำเนินการ ค่าใช้จ่าย งบประมาณ ซึ่งถ้าแผนธุรกิจได้มีการระบุถึงสิ่งที่จะดำเนินการต่างๆนั้นอย่างชัดเจน ก็จะเป็นเหมือนกับข้อตกลงในการปฏิบัติระหว่างธุรกิจกับผู้เกี่ยวข้อง ว่าธุรกิจจะดำเนินการอะไรบ้าง มีการตัดสินใจใดๆที่ส่งผลผูกพันหรือมีผลกระทบกับธุรกิจหรือผู้ถือหุ้น ซึ่งจะเป็นการช่วยลดความขัดแย้งระหว่างผู้เกี่ยวข้องได้เป็นอย่างดี ดังนั้นการจัดทำแผนธุรกิจในช่วงเวลาที่ต้องการหาผู้ร่วมลงทุน 4
จึงต้องให้ความสำคัญเกี่ยวกับการแสดงถึงเงื่อนไขต่างๆ เกี่ยวกับผลตอบแทนจากการลงทุนอย่างชัดเจนสำหรับผู้ลงทุนทั่วไป ว่าจะได้รับผลตอบแทนในลักษณะใด หรือเป็นจำนวนเท่าใด หรือแสดงให้เห็นถึงขั้นตอนการถอนตัว (Exit) ของธุรกิจจากกองทุนร่วมลงทุน ว่าธุรกิจจะมีการดำเนินการอย่างไร ถ้าเป็นการระดมทุนจากกองทุนร่วมลงทุน เป็นต้น เนื่องจากถือเป็นประเด็นสำคัญสำหรับการพิจารณาในการเข้าร่วมลงทุนของธุรกิจ

  • มีการลงทุนใหม่ในกิจการ

ในเวลาธุรกิจที่จะมีการลงทุนใหม่สำหรับกิจการที่ดำเนินการอยู่เดิม เช่น การสร้างโรงงานใหม่ การซื้อเครื่องจักรใหม่ ออกผลิตภัณฑ์ใหม่ ขยายสาขาใหม่ในประเทศ หรือเปิดสาขาในต่างประเทศ เป็นต้น การจัดทำแผนธุรกิจในช่วงเวลาดังกล่าวนี้ ถือเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องมีการจัดทำขึ้นเช่นเดียวกัน โดยอาจเริ่มต้นจัดทำในรูปแบบของการศึกษาความเป็นไปได้ของโครงการก่อน แล้วจึงค่อยปรับหรือลงรายละเอียดในแผนธุรกิจก็เป็นได้…..  อ่านต่อบทความฉบับเต็บ

คลิกดาวน์โหลด ได้ที่นี่ เวลาที่ควรจัดทำแผนธุรกิจ

แผนธุรกิจ ตัวอย่างแผนธุรกิจ SMEs sme เอสเอ็มอี แฟรนไชส์ เฟรนไชส์ franchise ธุรกิจ บริการ ตลาด การตลาด แผนการตลาด มาร์เก็ตติ้ง กลยุทธ์การตลาด บัญชี รับทำบัญชี รายได้ แผนการเงิน ไฟแนนซ์ รีไฟแนนซ์ รับเขียนแผนธุรกิจ รับทำแผนธุรกิจ รับเขียนแผนการตลาด รับทำแผนการตลาด รับเขียนแผนการเงิน รับทำแผนการ เงิน การเขียนแผนธุรกิจ วิธีการเขียนแผนธุรกิจ หลักการเขียนแผนธุรกิจ ธุรกิจ เริ่มธุรกิจ เริ่มต้นธุรกิจ การเริ่มต้นธุรกิจ เอสเอ็มอี สินเชื่อ ขอสินเชื่อ เงินกู้ เงินกู้ ขอกู้ บริการแผน ธุรกิจ บริการจัดทำแผนธุรกิจ วิจัย วิจัยตลาด วิจัยธุรกิจ แผนธุรกิจ business plan biz plan Marketing Plan

Comments

comments


ที่ปรึกษาธุรกิจ เอสเอ็มอี smes แฟรนไชส์ franchise แผนธุรกิจ business plan รับทำแผนธุรกิจ แผนการตลาด และแผนการเงิน เขียนข่าว PR บทความธุรกิจ

Share This Post

Related Articles

Powered by SMEsplannet · Designed by junkie